Мажбурий ижрони бошлаш учун асослар

Алиментни мажбурий ундириш қуйидаги ижро ҳужжатларидан бири асосида амалга оширилади:

• суднинг ижро варақаси;
• алимент ундириш тўғрисидаги суд буйруғи;
• нотариал тасдиқланган алимент тўлаш тўғрисидаги келишув.

Нотариал тасдиқланган алимент келишуви ижро варақаси кучига эга. Шу сабабли уни мажбурий ижро этиш учун алоҳида суд қарори олиш талаб этилмайди.

Мажбурий ижро бюросига мурожаат қилиш

Ижро ҳужжати қарздорнинг яшаш жойи, иш жойи ёки унинг мол-мулки турган жойдаги Мажбурий ижро бюросининг туман ёки шаҳар бўлимига тақдим этилади.

Аризада ундирувчи, бола ва қарздор ҳақидаги маълумотлар, алиментни ўтказиш учун банк реквизитлари, шунингдек қарздорнинг маълум иш жойи, даромад манбалари, банк ҳисобварақлари ва мол-мулки ҳақидаги мавжуд маълумотларни кўрсатиш мақсадга мувофиқ.

Аризага ижро ҳужжатининг асли, ариза берувчининг шахсини тасдиқловчи ҳужжат маълумотлари ҳамда маблағларни ўтказиш учун зарур реквизитлар илова қилинади.

Давлат ижрочиси белгиланган талабларга жавоб берадиган ижро ҳужжатини қабул қилиши ва уни олган пайтдан бошлаб бир иш куни ичида ижро ишини қўзғатиш тўғрисида қарор чиқариши лозим.

Алиментни дарҳол ижро этиш

Алимент ундириш тўғрисидаги ижро ҳужжатлари дарҳол ижро этилади. Давлат ижрочиси ижро иши қўзғатилганидан кейин қарздорнинг даромадлари, банк ҳисобварақлари ва мол-мулкини аниқлаш ҳамда ундирувни таъминлаш чораларини кўради.

Мажбурий ижро чораларига қуйидагилар киради:

• ундирувни қарздорнинг пул маблағлари ва бошқа мол-мулкига қаратиш;
• қарздорнинг бошқа шахсларда турган пул маблағлари ва мол-мулкига ундирув қаратиш;
• қарздорнинг дебиторлик қарзи ва айрим мулкий ҳуқуқларига ундирув қаратиш;
• иш ҳақи, стипендия, пенсия ва бошқа даромадлардан ушлаб қолиш;
• ижро ҳужжатида кўрсатилган муайян ашёларни қарздордан олиб қўйиш ва ундирувчига топшириш;
• қонунчиликда назарда тутилган бошқа ижро чораларини қўллаш.

Суд ҳужжати асосидаги талаблар қарздор томонидан узрсиз сабабларга кўра бажарилмаган тақдирда, давлат ижрочиси ундирувчининг аризасига асосан ёки ўз ташаббуси билан қарздорнинг Ўзбекистон Республикасидан чиқишини вақтинча чеклаши мумкин.

Алимент қарзини ҳисоблаш

Алимент қарзининг миқдори суд қарорида ёки нотариал келишувда белгиланган миқдордан келиб чиқиб давлат ижрочиси томонидан аниқланади.

Вояга етмаган болалар учун қарз алимент тўловчининг алимент тўланмаган даврдаги ҳақиқий иш ҳақи ва бошқа даромадлари асосида ҳисобланади.

Агар қарздор ушбу даврда ишламаган бўлса ёки унинг иш ҳақи ва даромадларини тасдиқловчи ҳужжатлар тақдим этилмаса, қарз ундирилаётган вақтдаги Ўзбекистон Республикасидаги ўртача ойлик иш ҳақи миқдоридан келиб чиқиб ҳисобланади.

Давлат ижрочиси ҳисоблаган қарз миқдори тарафлардан бирининг манфаатларига жиддий зарар етказса, манфаатдор тараф қарз миқдорини қатъий суммада белгилаш тўғрисида судга мурожаат қилиши мумкин.

Ўтган давр учун алимент ундириш

Ижро варақаси ёки нотариал келишув ўтган даврдан кейин ижрога тақдим этилган бўлса, алимент қарзи, қоида тариқасида, ижро ҳужжати тақдим этилгунга қадарги уч йилдан кўп бўлмаган давр учун ундирилади.

Агар алимент қарзи тўловчининг айби билан вужудга келган бўлса, қарз уч йиллик муддатдан қатъи назар, тўланмаган барча давр учун ундирилади.

Суд қарори асосида алимент тўлаши шарт бўлган шахснинг айби билан қарз пайдо бўлса, алимент олувчи кечиктирилган ҳар бир кун учун тўланмаган алимент суммасининг 0,1 фоизи миқдорида неустойка талаб қилиш ҳуқуқига эга.

Давлат ижрочиси ҳаракатлари устидан шикоят қилиш

Давлат ижрочисининг қарори, ҳаракати ёки ҳаракатсизлиги устидан қарор ҳақида хабардор қилинган ёки ҳуқуқ бузилгани маълум бўлган пайтдан бошлаб ўн кун ичида давлат ижрочиси жойлашган ердаги маъмурий судга ёхуд бўйсунув тартибида юқори турувчи органга ёки мансабдор шахсга шикоят қилиниши мумкин.