Чет эл фуқаролари оилавий муносабатларда қандай ҳуқуқларга эга?

Ўзбекистонда доимий яшайдиган чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар оилавий муносабатларда, қонунчиликда бошқача қоида белгиланмаган бўлса, Ўзбекистон фуқаролари билан тенг ҳуқуқ ва мажбуриятларга эга.

Фуқаролиги бўлмаган шахс — бирор давлат фуқаролигига мансублигини тасдиқловчи ҳужжатга эга бўлмаган шахс.

Ўзбекистонда чет эл фуқароси билан никоҳ қандай тузилади?

Ўзбекистон фуқароси билан чет эл фуқароси ёки икки чет эл фуқароси ўртасидаги никоҳ Ўзбекистон ҳудудида Ўзбекистон қонунчилиги асосида қайд этилади.

Никоҳни қайд этиш учун ФҲДЁ органига ариза берилади.

Никоҳ тузувчи шахслар:

• никоҳ ёшига етган бўлиши;
• никоҳга ихтиёрий розилик билдириши;
• бошқа амалдаги никоҳда турмаслиги;
• никоҳ тузишга тўсқинлик қилувчи бошқа ҳолатларга эга бўлмаслиги керак.

Чет эл фуқаросидан қандай ҳужжатлар талаб этилади?

Чет эл фуқароси, қоида тариқасида:

• миллий паспортини;
• паспортнинг белгиланган тартибда тасдиқланган таржимасини;
• Ўзбекистонда қонуний бўлиб турганини тасдиқловчи ҳужжатни;
• никоҳда турмаслиги ҳақида ваколатли орган ҳужжатини;
• аввал никоҳда бўлган бўлса, никоҳ тугатилганини тасдиқловчи ҳужжатни тақдим этади.

Хорижий ҳужжатлар халқаро шартнома ёки қонунчиликка мувофиқ легаллаштирилиши ёки апостиль қўйилиши, шунингдек давлат тилига таржима қилиниши мумкин.

Виза никоҳ қайд этиладиган кунда амал қилиши керакми?

Ўзбекистон фуқароси билан чет эл фуқароси ёки фуқаролиги бўлмаган шахс ўртасидаги никоҳ, қоида тариқасида, хорижий шахснинг Ўзбекистонда бўлиш визаси никоҳ қайд этиладиган кунда амалда бўлган тақдирда расмийлаштирилади.

Визасиз тартибда келган шахснинг қонуний бўлиш муддати ҳам тугамаган бўлиши керак.

Никоҳ қачон қайд этилади?

Никоҳ, қоида тариқасида, ариза берилганидан кейин бир ой ўтгач қайд этилади.

Узрли сабаблар мавжуд бўлганда ушбу муддат қисқартирилиши ёки узайтирилиши мумкин. Алоҳида ҳолатларда никоҳ ариза берилган куни ҳам қайд этилади.

Хорижда тузилган никоҳ Ўзбекистонда тан олинадими?

Ўзбекистон фуқаролари, чет эл фуқаролари ёки фуқаролиги бўлмаган шахслар ўртасида хорижда тузилган никоҳ:

• никоҳ тузилган давлат қонунчилигига мувофиқ расмийлаштирилган;
• Ўзбекистон қонунчилигидаги никоҳга тўсқинлик қилувчи ҳолатларга зид бўлмаган тақдирда Ўзбекистонда ҳақиқий деб эътироф этилади.

Хорижий никоҳ ҳужжатидан Ўзбекистонда фойдаланиш учун уни легаллаштириш, апостиль қўйиш ва таржима қилиш талаб этилиши мумкин.

Никоҳдан ажратиш қайси қонун бўйича амалга оширилади?

Ўзбекистон ҳудудида:

• Ўзбекистон фуқароси билан чет эл фуқароси ўртасидаги;
• Ўзбекистон фуқароси билан фуқаролиги бўлмаган шахс ўртасидаги;
• икки чет эл фуқароси ўртасидаги никоҳдан ажратиш Ўзбекистон қонунчилигига мувофиқ амалга оширилади.

Никоҳдан ФҲДЁ органида қачон ажратилади?

Эр-хотиннинг ўзаро розилиги бўлса ва уларнинг:

• вояга етмаган умумий фарзандлари;
• мулкий низолари мавжуд бўлмаса, никоҳ ФҲДЁ органида бекор қилиниши мумкин.

Никоҳдан ажралиш ариза берилганидан кейин, қоида тариқасида, уч ой ўтгач қайд этилади.

Қачон судга мурожаат қилинади?

Никоҳдан ажратиш суд орқали амалга оширилади, агар:

• эр-хотиндан бири ажрашишга рози бўлмаса;
• умумий вояга етмаган фарзандлар мавжуд бўлса;
• боланинг яшаш жойи ёки алимент бўйича низо бўлса;
• умумий мол-мулкни бўлиш масаласи мавжуд бўлса;
• эр-хотиндан бири ФҲДЁ органида ажрашишдан бош тортса.

Суд бир вақтнинг ўзида болалар, алимент ва мол-мулкка доир масалаларни ҳам ҳал қилиши мумкин.

Хорижда амалга оширилган ажралиш тан олинадими?

Хорижда амалга оширилган никоҳдан ажратиш:

• тегишли давлат қонунчилигига мувофиқ ўтказилган;
• ваколатли орган томонидан расмийлаштирилган бўлса, Ўзбекистонда тан олиниши мумкин.

Ҳужжатдан Ўзбекистонда фойдаланиш учун уни тасдиқлаш ва таржима қилиш талаб этилиши мумкин.

Болаларга нисбатан ҳуқуқ ва мажбуриятлар

Ота-онанинг фуқаролиги турлича бўлиши уларнинг:

• болани тарбиялаш;
• уни моддий таъминлаш;
• таълими ва соғлиғи ҳақида ғамхўрлик қилиш;
• боланинг ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилиш мажбуриятларини бекор қилмайди.

Алимент, оталикни белгилаш, боланинг яшаш жойи ва у билан кўришиш тартибига доир низолар суд томонидан ҳал қилиниши мумкин.

Қайси органларга мурожаат қилинади?

Масалага қараб:

• никоҳ тузиш ёки ФҲДЁ орқали ажралиш учун — ФҲДЁ органига;
• оилавий низолар бўйича — фуқаролик ишлари бўйича судга;
• хорижий ҳужжатларни легаллаштириш бўйича — консуллик муассасасига;
• апостиль қўйиш бўйича — ваколатли давлат органига мурожаат қилинади.