Электрон ҳужжат айланиши

Электрон ҳужжат айланиши тушунчаси

Электрон ҳужжат айланиши — электрон ҳужжатларни ахборот тизими орқали жўнатиш ва қабул қилиб олиш жараёнларининг йиғиндиси.

Электрон ҳужжат айланишидан битимлар тузиш, ҳисоб-китобларни амалга ошириш, расмий ва норасмий ёзишмалар ҳамда бошқа ахборот алмашинуви учун фойдаланиш мумкин.

Ушбу муносабатлар «Электрон ҳужжат айланиши тўғрисида»ги Қонун билан тартибга солинади.

Электрон ҳужжат ва унинг реквизитлари

Электрон шаклда қайд этилган, электрон рақамли имзо билан тасдиқланган ва уни идентификация қилиш имконини берувчи бошқа реквизитларга эга ахборот электрон ҳужжат ҳисобланади.

Электрон ҳужжатнинг мажбурий реквизитлари:

электрон рақамли имзо;
жўнатувчи юридик шахснинг номи ёки жисмоний шахснинг фамилияси, исми ва отасининг исми;
жўнатувчининг почта ва электрон манзили;
электрон ҳужжат яратилган сана.

Қонунчиликда ёки тарафларнинг келишувида бошқа реквизитлар ҳам белгиланиши мумкин.

Юридик кучи ва нусхалари

Электрон ҳужжат қоғоз ҳужжатга тенг юридик кучга эга. Белгиланган тартибда тасдиқланган бир хил электрон ҳужжатларнинг ҳар бири асл нусха ҳисобланади.

Электрон ҳужжатнинг қоғоздаги кўчирмаси тайёрланиши мумкин. Бундай кўчирма қонунчиликда белгиланган тартибда тасдиқланиши ва сақланиши керак.

Ҳужжат фақат электрон шаклда тузилгани учун унинг юридик кучини рад этиш мумкин эмас.

Юбориш ва қабул қилиш вақти

Электрон ҳужжат жўнатувчи ёки унинг ахборот воситачиси томонидан ахборот тизими орқали юборилган пайтдан бошлаб жўнатилган ҳисобланади.

Ҳужжат олувчи кўрсатган ахборот тизимига ёки электрон манзилга келиб тушган пайтдан бошлаб қабул қилинган ҳисобланади. Тарафлар шартномада бошқача тартиб белгилаши мумкин.

Электрон ҳужжатларни сақлаш

Электрон ҳужжатларни сақлашда:

улардан эркин фойдаланиш имконияти таъминланиши;
зарур бўлганда қоғоздаги кўчирмасини тақдим этиш имкони бўлиши;
ҳужжатнинг бутлиги ва ўзгартирилмаганлиги сақланиши;
юборувчи, олувчи ва юборилган вақт ҳақидаги маълумотлар сақланиши керак.

Электрон ҳужжатни сақлаш муддати худди шу мақсаддаги қоғоз ҳужжат учун белгиланган муддатдан кам бўлмаслиги лозим, қонунчиликда бошқача қоида белгиланган ҳоллар бундан мустасно.