Ер солиғини кимлар тўлайди?

Қуйидаги ҳуқуқлар асосида ер участкасига эга бўлган жисмоний шахслар ер солиғини тўлайди:

• мулк ҳуқуқи;
• эгалик қилиш ҳуқуқи;
• фойдаланиш ҳуқуқи;
• ижара ҳуқуқи.

Юридик шахс ташкил этган ёки ташкил этмаган ҳолда фаолият юритувчи деҳқон хўжаликлари ҳам жисмоний шахслардан олинадиган ер солиғини тўловчилар ҳисобланади.

Муҳим: ер солиғини тўлаш мажбурияти фақат ернинг хусусий мулк эканига эмас, ундан фойдаланиш ёки ижара ҳуқуқи мавжудлигига ҳам боғлиқ.

Ижарага олинган ер учун нима тўланади?

Туман ёки шаҳар ҳокими билан тузилган ижара шартномаси асосида берилган ер участкаси учун тўланадиган ижара тўлови ер солиғига тенглаштирилади.

Бундай ер участкаларига нисбатан жисмоний шахслар учун белгиланган:

• солиқ ставкалари;
• солиқ имтиёзлари;
• солиқни ҳисоблаш;
• солиқни тўлаш тартиби қўлланилади.

Қайси ер участкаларига солиқ солинади?

Ер солиғи, жумладан, қуйидаги ер участкалари учун тўланади:

• қишлоқ хўжалиги ва деҳқон хўжалигини юритиш учун берилган ерлар;
• якка тартибда уй-жой қуриш учун берилган ерлар;
• жамоа боғдорчилиги, узумчилиги ва полизчилиги учун ажратилган ерлар;
• якка тартибдаги ва жамоа гаражлари эгаллаган ерлар;
• хизмат юзасидан берилган чек ерлар;
• уй-жой ёки бошқа иморат билан бирга мерос, ҳадя ёки олди-сотди асосида ҳуқуқи ўтган ерлар;
• қонунчиликда белгиланган тартибда хусусийлаштирилган ерлар;
• тадбиркорлик фаолияти учун фойдаланиладиган ёки ижарага берилган ерлар.

Кўп квартирали уй атрофидаги ерга солиқ солинадими?

Кўп квартирали уй эгаллаган ва мулкдорларга умумий нотижорат фойдаланиш учун берилган туташ ер участкаси, қоида тариқасида, жисмоний шахслар ер солиғининг объекти ҳисобланмайди.

Бироқ қуйидаги ерлар бундан мустасно:

• тадбиркорлик фаолияти учун ажратилган ёки фойдаланилаётган жойлар;
• кўп квартирали уйдаги нотурар кўчмас мулк объектига тегишли ер майдони.

Эътибор беринг: кўп квартирали уйнинг умумий ҳовлиси учун алоҳида ер солиғи тўланмаслиги мумкин, аммо дўкон, офис ёки бошқа тижорат объекти эгаллаган ерга солиқ ҳисобланади.

Ер мерос бўйича ўтганда

Уй-жой, нотурар бино ёки иншоот мерос бўйича ўтиши билан бирга унга тегишли ер участкасига бўлган ҳуқуқ ҳам меросхўрга ўтади.

Бундай ҳолда ер солиғи мерос қолдирувчининг мавжуд солиқ мажбуриятлари ҳисобга олинган ҳолда меросхўрдан ундирилади.

Солиқ базаси қандай аниқланади?

Ер солиғининг солиқ базаси, қоида тариқасида, кадастр органларида қайд этилган ер участкасининг майдони ҳисобланади.

Агар ер участкасининг бир қисми солиқдан озод қилинган бўлса, солиқ базаси умумий майдондан имтиёзли майдонни чиқариш орқали аниқланади.

Ер участкасидан ҳужжатларда белгиланганидан ортиқ майдонда фойдаланилса, амалда фойдаланилаётган майдон бўйича ҳам солиқ мажбурияти юзага келиши мумкин.

Ставка қандай белгиланади?

Жисмоний шахслар учун ер солиғининг базавий ставкалари ернинг:

• жойлашган ҳудуди;
• мақсади;
• майдони;
• қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ёки мўлжалланмаганига қараб белгиланади.

Туман ва шаҳар халқ депутатлари Кенгашлари маҳалла, кўча, даҳа ёки массив хусусиятидан келиб чиқиб базавий ставкага қонунчиликда белгиланган коэффициентларни қўллаши мумкин.

Шу сабабли: бир хил майдондаги ер участкалари бўйича солиқ суммаси уларнинг манзили ва фойдаланиш мақсадига қараб фарқ қилиши мумкин.

Солиқни ким ҳисоблайди?

Жисмоний шахслар учун ер солиғини ер участкаси жойлашган ҳудуддаги солиқ органи:

• кадастр маълумотлари;
• ер майдони;
• белгиланган ставка;
• маҳаллий коэффициент;
• мавжуд имтиёзлар асосида ҳисоблайди.

Тўлов хабарномаси солиқ тўловчига шахсий кабинет, электрон хизматлар ёки бошқа белгиланган усулда етказилади.

Маълумотларда хато бўлса

Агар солиқ ҳисобида:

• ер майдони;
• ерга бўлган ҳуқуқ;
• мулкдор ёки фойдаланувчи;
• ердан фойдаланиш мақсади;
• солиқ имтиёзи нотўғри кўрсатилган бўлса, тасдиқловчи ҳужжатлар билан солиқ органига мурожаат қилиш лозим.

Кадастр маълумотларида хато бўлса, дастлаб кадастр органида тегишли маълумотларни тузатиш талаб этилади.