Уй-жой майдонининг ижтимоий нормаси

Муниципал, идоравий ва аниқ мақсадли коммунал уй-жой фондидаги турар жойлар фуқароларга уй-жой майдонининг ижтимоий нормасига мувофиқ берилади.

Ижтимоий норма Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари томонидан қуйидаги миқдорлардан кам бўлмаган ҳажмда белгиланади:

• ҳар бир киши учун — 16 квадрат метр умумий майдон;
• кресло-аравачада ҳаракатланадиган ногиронлиги бўлган шахс учун — 23 квадрат метр умумий майдон.

Эр-хотиндан ташқари турли жинсга мансуб шахсларни бир хонага ёки бир хонали квартирага жойлаштирмаслик мақсадида ижтимоий нормадан ортиқча турар жой берилиши мумкин.

Мазкур норма барча хусусий квартираларнинг мажбурий майдони эмас. У давлат уй-жой фондидаги турар жойларни фуқароларга беришда қўлланилади.

Квартирани марказий иситиш тизимидан узиш

Кўп квартирали уйдаги алоҳида турар жой ёки яшаш учун мўлжалланмаган жойни иситиш ва иссиқ сув таъминотининг уй ичидаги умумий тизимидан узиш тақиқланади.

Бу чеклов уйнинг умумий иссиқлик ва гидравлик тизимида мувозанат бузилишининг, қўшни квартираларда ҳарорат пасайишининг ҳамда муҳандислик тармоқларига зарар етказилишининг олдини олишга қаратилган.

Шунингдек, белгиланган қайта жиҳозлаш талабларига риоя қилмасдан:

• радиаторларга қўшимча секциялар улаш ёки уларнинг сонини камайтириш;
• иситиш радиаторларини олиб ташлаш;
• иситиш ва санитария-техника ускуналарининг жойлашувини ўзгартириш мумкин эмас.

Квартира мулкдорининг розилиги ёки индивидуал иситиш қурилмасини сотиб олгани уни марказий тизимдан ўзбошимчалик билан узиш ҳуқуқини бермайди.

Умрбод таъминлаш шарти билан квартирани бериш

Ёши ёки соғлиғи туфайли меҳнатга лаёқатсиз шахс ўз уйи, уйининг бир қисми ёки квартирасини бошқа шахсга умрбод моддий таъминлаш шарти билан мулк қилиб бериши мумкин.

Олувчи эса бошқа шахсга берувчини уй-жой, озиқ-овқат, парвариш ва зарур ёрдам билан умрбод таъминлаш мажбуриятини олади.

Шартнома:

• ёзма шаклда тузилади;
• нотариал тартибда тасдиқланади;
• унда бериладиган моддий таъминот турлари;
• таъминотнинг пулда ифодаланган бир ойлик қиймати;
• уй ёки квартиранинг қиймати кўрсатилади.

Шартнома амал қилган даврда олувчи уй-жойни сотиш, ҳадя қилиш, гаровга қўйиш ёки мулк ҳуқуқини оғирлаштирадиган бошқа ҳаракатларни амалга оширишга ҳақли эмас.

Олувчи ўз мажбуриятларини бажармаса ёки лозим даражада бажармаса, уй-жойни берган шахс таъминотни даврий пул тўловига алмаштиришни ёхуд шартномани бекор қилишни талаб қилиши мумкин.

Хизмат турар жойидан кўчириш

Хизмат турар жойи меҳнат муносабатлари ёки муайян лавозимда ишлаш муносабати билан берилади. Меҳнат муносабатлари бекор қилинганида шахс ва у билан бирга яшовчи оила аъзолари, қоида тариқасида, хизмат турар жойини бўшатиши керак.

Бироқ хизмат турар жойини берган ташкилотда камида 10 йил ишлаган ёки хизмат қилган шахс бошқа турар жой берилмасдан кўчирилиши мумкин эмас.

Бериладиган бошқа турар жой:

• доимий яшаш учун яроқли;
• санитария, ёнғин хавфсизлиги ва техник талабларга жавоб берадиган;
• шу аҳоли пункти чегарасида жойлашган бўлиши керак.

Агар қонун бўйича бошқа турар жой берилиши шарт бўлган шахс бундай жой берилмасдан кўчирилса, у ўз ҳуқуқини ҳимоя қилиш учун судга мурожаат қилишга ҳақли.

Иситиш ва иссиқ сув ҳарорати

Иситиш мавсумида турар жой хоналарида ҳаво ҳарорати, қоида тариқасида, камида 20°C бўлиши керак.

1995 йилгача қурилган ва ички иситиш тизими реконструкция қилинмаган кўп квартирали уйларда, хоналарни иссиқ сақлаш чоралари бажарилган тақдирда, ҳарорат камида 18°C бўлиши лозим.

Тунги вақтда норматив ҳароратнинг 3°Cдан кўп пасайишига йўл қўйилмайди. Кундузги вақтда эса норматив ҳароратдан пасайишига йўл қўйилмайди.

Марказлаштирилган иссиқ сув таъминотида сув олиш жойидаги сув ҳарорати 50°Cдан 75°Cгача бўлиши керак.

Хизмат белгиланган сифатда кўрсатилмаса, истеъмолчи таъминотчи ёки ижро этувчи ташкилотга мурожаат қилиб, камчиликни қайд эттириш ва қонунчиликда белгиланган тартибда қайта ҳисоб-китоб қилишни талаб этиш ҳуқуқига эга.