Nikohni sud tartibida qanday bekor qilish mumkin?

Javob: voyaga etmagan umumiy farzandlar mavjud bo‘lsa yoki er-xotindan biri ajrashishga rozi bo‘lmasa, nikoh fuqarolik ishlari bo‘yicha sud orqali bekor qilinadi.

Da’vo arizasiga ish holatiga qarab quyidagilar ilova qilinadi:

• nikoh tuzilganligi haqidagi guvohnoma;
• bolalarning tug‘ilganlik guvohnomalari nusxalari;
• taraflarning daromadlari to‘g‘risidagi hujjatlar;
• davlat boji va pochta xarajatlari to‘langanligini tasdiqlovchi hujjatlar;
• da’vo talablarini asoslovchi dalillar.

Sud er-xotinning keyingi birgalikda yashashi va oilani saqlab qolishi mumkin emas deb topsa, nikohni bekor qiladi. Sud yarashish uchun olti oygacha muhlat tayinlashi mumkin.

Sud qarori qonuniy kuchga kirgandan keyin er-xotindan biri yoki ishonchnoma asosidagi vakil FHDYo organiga murojaat qiladi. FHDYo nikohdan ajratishni qayd etadi va tegishli guvohnomani beradi. Tartib Vazirlar Mahkamasining 550-son qarori bilan belgilangan.

Aliment qarzdorining xorijga chiqishiga qo‘yilgan cheklov qanday olib tashlanadi?

Javob: cheklov aliment majburiyati amalda bajarilganda, ijro ishi qonundagi asoslar bo‘yicha tugatilganda yoki tamomlanganda, aliment oldindan to‘langanda yoxud majburiyat garov bilan ta’minlanganda bekor qilinishi mumkin.

Alimentni oldindan to‘lash yoki garov taqdim etish uchun qarzdorning aliment bo‘yicha qarzdorligi bo‘lmasligi kerak. Garov qiymati kamida 250 BHM bo‘lishi lozim. Hisob-kitob va ma’lumotnoma uchun ijro hujjati turgan tuman yoki shahar Majburiy ijro byurosi bo‘limiga murojaat qilinadi.

Davlat ijrochisining cheklov to‘g‘risidagi qarori ustidan sudga shikoyat qilish mumkin. Bu tartib «Sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro etish to‘g‘risida»gi Qonun hamda Vazirlar Mahkamasining 808-son qarori bilan tartibga solinadi.

Aliment oluvchining oddiy og‘zaki roziligi cheklovni avtomatik ravishda bekor qilmaydi. Masala davlat ijrochisi tomonidan rasmiy qaror bilan hal qilinadi.

Nikohgacha hadya qilingan avtomobilь va nikoh davrida olingan kvartira qanday bo‘linadi?

Javob: nikohgacha shaxsga tegishli bo‘lgan yoki nikoh davrida unga hadya, meros yoxud boshqa tekin bitim asosida berilgan mol-mulk o‘sha er yoki xotinning shaxsiy mulki hisoblanadi.

Masalan, ota nikohdan oldin qiziga avtomobilь hadya qilgan bo‘lsa, avtomobilь uning shaxsiy mulkidir. Nikoh davrida umumiy mablag‘ hisobiga olingan kvartira esa kimning nomiga rasmiylashtirilganidan qat’i nazar, odatda er-xotinning umumiy mulki hisoblanadi.

Umumiy mol-mulkdagi ulushlar, qoida tariqasida, teng deb hisoblanadi. Biroq sud voyaga etmagan bolalarning manfaatlari va boshqa e’tiborga molik holatlar asosida bu qoidadan chekinishi mumkin. Mazkur munosabatlar Oila kodeksi bilan tartibga solinadi.

Nikoh rasmiylashtirilmagan va bolaning otasi vafot etgan bo‘lsa, otalik qanday belgilanadi?

Javob: ota-ona o‘zaro nikohda bo‘lmagan va bolaning otasi vafot etgan bo‘lsa, masala sud tartibida hal qilinadi.

Agar marhum shaxs hayotligida bolani o‘z farzandi deb tan olgan bo‘lsa, otalikni tan olish faktini belgilash to‘g‘risida ariza berilishi mumkin. Agar otalik yuzasidan boshqa shaxslar bilan nizo mavjud bo‘lsa, masala da’vo tartibida ko‘riladi.

Sud birga yashaganlik, umumiy ro‘zg‘or yuritilgani, yozishmalar, fotosuratlar, pul o‘tkazmalari, guvohlarning ko‘rsatmalari va boshqa ishonchli dalillarni baholaydi.

O‘lik tug‘ilgan bola qachon va qaerda qayd etiladi?

Javob: o‘lik tug‘ilgan bolaning tug‘ilganligi tibbiy muassasa yoki tegishli sud-tibbiy ekspertiza muassasasining yozma yoxud elektron murojaati asosida mazkur hududdagi FHDYo organi tomonidan 24 soat ichida qayd etiladi.

Elektron murojaat yuborilgan hollarda qayd etish avtomatik shaklda amalga oshirilishi mumkin. Tartib Vazirlar Mahkamasining 550-son qarori bilan belgilangan.

15 yoshli bolaning familiyasini o‘zgartirish mumkinmi?

Javob: ota-onaning birgalikdagi arizasiga ko‘ra FHDYo organi bola 16 yoshga to‘lguniga qadar, uning manfaatlarini hisobga olib, ismi yoki familiyasini o‘zgartirishi mumkin.

Biroq bola 10 yoshga to‘lgan bo‘lsa, uning roziligi majburiy. Ota-ona alohida yashasa, masala bolaning manfaatlari va ikkinchi ota yoki onaning fikri hisobga olingan holda vasiylik va homiylik organi tomonidan hal qilinishi mumkin.

Sudga elektron shaklda murojaat qilish mumkinmi?

Javob: sudga da’vo arizasi, ariza, shikoyat va ilova hujjatlarini My.sud.uz elektron sud xizmatlari portali orqali yuborish mumkin.

Elektron murojaatda ish turini to‘g‘ri tanlash, taraflarning ma’lumotlarini to‘liq kiritish va hujjatlarni o‘qiladigan shaklda ilova qilish zarur.

Bir yoshga to‘lmagan farzandi bor er xotini bilan ajrasha oladimi?

Javob: xotin homilador bo‘lgan vaqtda va bola tug‘ilganidan keyin bir yil mobaynida er xotinining roziligisiz nikohdan ajratish to‘g‘risida ish qo‘zg‘ata olmaydi.

Xotinning o‘zi ajrashishni talab qilsa yoki erning talabiga rozilik bildirsa, ish umumiy tartibda ko‘rilishi mumkin.

Er ajrashgandan keyin to‘y xarajatlarini xotinidan undirishi mumkinmi?

Javob: nikoh bekor qilinganining o‘zi to‘yga sarflangan mablag‘larni ikkinchi tarafdan undirish uchun asos bo‘lmaydi.

Agar muayyan mablag‘ alohida qarz munosabati asosida berilgani yozma hujjatlar, tilxat, bank o‘tkazmasi yoki boshqa dalillar bilan tasdiqlansa, mustaqil fuqarolik talabi qo‘yilishi mumkin.