Давлат чегараси қаердан кесиб ўтилади?

Давлат чегараси орқали ўтказиш пункти — шахслар, транспорт воситалари ва товарларнинг давлат чегарасидан ўтиши ҳамда назорат тартиб-таомиллари амалга ошириладиган махсус жиҳозланган ҳудуд.

Шахслар ва транспорт воситалари Давлат чегарасини, қоида тариқасида:

• халқаро аэропортлар;
• темир йўл бекатлари;
• автомобиль ўтказиш пунктлари;
• дарё портлари;
• қонунчиликда белгиланган бошқа ўтказиш пунктлари орқали кесиб ўтади.

Ўтказиш пунктларидан ташқарида чегарани кесиб ўтишга фақат қонунчилик ёки халқаро шартномаларда назарда тутилган ҳолларда рухсат берилади.

Қандай ҳужжат керак?

Давлат чегарасини кесиб ўтиш ҳуқуқини берувчи амалдаги ҳужжат бўлиши шарт.

Бундай ҳужжатларга шахснинг мақоми ва йўналишига қараб:

• фуқаролик паспорти;
• хорижга чиқиш биометрик паспорти;
• чет эл фуқаросининг миллий паспорти;
• фуқаролиги бўлмаган шахснинг ҳаракатланиш ҳужжати;
• дипломатик ёки хизмат паспорти;
• боланинг сафар ҳужжати;
• қонунчиликда тан олинган бошқа ҳужжат киради.

Чет эл фуқароси учун, агар визасиз тартиб белгиланмаган бўлса, тегишли кириш, чиқиш ёки транзит визаси ҳам талаб қилинади.

Чегарада қандай назоратлар ўтказилади?

Ўтказиш пунктида шахс, транспорт воситаси ва товарларга нисбатан:

• чегара назорати;
• божхона назорати;
• санитария-карантин назорати;
• ветеринария назорати;
• ўсимликлар карантини ва ҳимояси назорати амалга оширилиши мумкин.

Назорат тури олиб ўтилаётган товар, транспорт воситаси, сафар йўналиши ва эпидемиологик вазиятга қараб белгиланади.

Чегара назоратида нималар текширилади?

Чегара назорати — шахснинг чегарани кесиб ўтиш ҳуқуқини берувчи ҳужжатлари ва чегарадан ўтиши учун қонуний асосларини текшириш тартиби.

Чегара назоратида:

• ҳужжатнинг ҳақиқийлиги;
• унинг амал қилиш муддати;
• ҳужжат шахсга тегишли экани;
• виза ёки визасиз кириш ҳуқуқи;
• мамлакатга кириш ёки чиқишга чеклов мавжудлиги;
• транспорт воситаси ва экипаж ҳужжатлари текширилади.

Якуний қарорни ким қабул қилади?

Шахсни Давлат чегараси орқали ўтказиш тўғрисидаги якуний қарор барча зарур назорат тартиб-таомиллари якунланганидан кейин чегара назорати бўлинмаси томонидан қабул қилинади.

Ҳужжатда хато, қалбакилаштириш аломатлари ёки кириш-чиқишга қонуний чеклов аниқланса, шахсни чегарадан ўтказиш рад этилиши мумкин.

Божхона назоратида нима қилиш керак?

Шахс:

• товар ва багажини текширишга тақдим этиши;
• божхона декларациясини тўғри тўлдириши;
• олиб кириш ёки олиб чиқиш чекланган товарлар ҳақида маълум қилиши;
• нақд валюта ва қимматликлар бўйича белгиланган талабларга риоя қилиши;
• божхона ходимининг қонуний талабларини бажариши шарт.

Тақиқланган ёки декларация қилиниши шарт бўлган товарни яшириш жавобгарликка сабаб бўлиши мумкин.

Тиббий, ветеринария ва карантин назорати қачон ўтказилади?

Санитария-карантин назорати юқумли касалликлар тарқалишининг олдини олиш мақсадида амалга оширилади.

Ветеринария ва ўсимликлар карантини назорати:

• тирик ҳайвонлар;
• гўшт, сут ва бошқа ҳайвонот маҳсулотлари;
• уруғлик ва кўчатлар;
• мевалар, сабзавотлар ва ўсимлик маҳсулотлари;
• касаллик ёки зараркунанда ташувчиси бўлиши мумкин бўлган бошқа товарларга нисбатан қўлланилиши мумкин.

Назорат пайтида шахснинг мажбуриятлари

Чегарадан ўтаётган шахс:

• белгиланган ҳаракат йўналишига риоя қилиши;
• назорат зонасини рухсатсиз тарк этмаслиги;
• ҳақиқий ҳужжатларни тақдим этиши;
• товар ва багаж ҳақида тўғри маълумот бериши;
• ваколатли ходимларнинг қонуний талабларини бажариши шарт.

Фото ва видео тасвирга олиш чекланган жойларда белгиланган талабларга риоя қилиш керак.

Чегарадан ўтказиш вақтинча чекланиши мумкинми?

Шахслар, транспорт воситалари ёки товарларни ўтказиш:

• давлат хавфсизлиги;
• эпидемия ёки эпизоотия;
• табиий ёки техноген фавқулодда вазият;
• ўтказиш пунктида таъмирлаш ишлари;
• ҳаракат хавфсизлигини таъминлаш;
• қонунчиликда назарда тутилган бошқа ҳолатларда вақтинча чекланиши ёки тўхтатиб турилиши мумкин.

Қарордан шикоят қилиш мумкинми?

Чегара ёки бошқа давлат назорати органи ходимининг қароридан норози шахс:

• тегишли органнинг юқори турувчи раҳбарига;
• прокуратурага;
• судга мурожаат қилиши мумкин.